Każde gospodarstwo w którym występują zwierzęta hodowlane muszą zabezpieczyć ochronę gleby i wód gruntowych przed zanieczyszczeniem odciekami i azotanami pochodzącymi z hodowli.
Przepisy związane z tym wymogiem reguluje Ustawa z dnia 25 lipca 2025 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przechowywania nawozów naturalnych.
W szczególności hodowca zwierząt hodowlanych ma następujące możliwości przechowywania nawozów naturalnych powstających podczas hodowli zwierząt:
-> płyty obornikowe (paska powierzchnia wykonana z betonu lub żelbetonu służąca do składowania obornika),
-> zbiorniki na gnojówkę (powstaje z chowu ściołowego),
-> zbiorniki na gnojowicę (powstaje z chowu bezściołowego).
Szczegółowe przepisy określają minimalną pojemność zbiornika na gnojowicę jako iloczyn 6 miesięcy produkcji i liczby DJP w gospodarstwie. Dodatkowo zbiornik musi posiadać rezerwę pojemności w ilości 20% przeznaczoną na wody opadowe i technologiczne.
Przy czym liczba DJP (Dużych Jednostek Przeliczeniowych) jest wskaźnikiem określającym wielkość pogłowia zwierząt w gospodarstwie hodowlanym, w szczególności obliczana jako suma wartości DJP dla wszystkich zwierząt występujących w gospodarstwie, uwzględniając poniższe wartości:
-> Krowa: -> 1 DJP
-> Ogiery, klacze, wałachy -> 0,6 DJP
-> Świnia (tucznik) -> 0,3 DJP.
-> Koza matka -> 0,15 DJP.
-> Cielę do 6 miesięcy -> 0,15 DJP.
-> Owca (powyżej 1,5 roku) -> 0,1 DJP
-> Kury, kaczki -> 0,004 DJP
Podczas obliczania objętości zbiornika na gnojowicę należy uwzględnić wiele czynników, przykładowo w gospodarstwie które posiada 5 krów mlecznych wymagana pojemność zbiornika na gnojowicę wynosi
X = 5,8 x C x E x F x (n x DJP) + G
gdzie:
C – współczynnik okresu pastwiskowego (gdy krowy są wyprowadzane na pastwisko wynosi np. 0,4, gdy nie są wyprowadzane wynosi 1)
E – współczynnik separowania gnojowicy (tylko faza ciekła)
F – współczynnik przykrycia zbiornika na gnojowicę w sposób zabezpieczający przed przedostawanie się odpadów
G – współczynnik doliczenia odcieku z powierzchni wybiegu obliczana jako powierzchnia wybiegu pomnożona przez współczynnik 0,15 (tylko gdy powierzchna wybiegu nie jest zakryta)
Dla 5 krów mlecznych musimy posiadać zbiornik o pojemności
X = 5,8 x 0,4 x 1 x 1 x 5 + 0 = 11,6 m3
Poniższy kalkulator umożliwia przeprowadzenie obliczeń pojemności zbiornika na nawozy naturalne w zależności od ilości i gatunku zwierząt występujących w gospodarstwie hodowlanym :
Ponieważ gnojowica jest płynną mieszaniną odchodów zwierząt gospodarskich i wody oraz resztek paszy w systemach bezściołowych i stanowi nawóz organiczny wywożony na pole w celu jego nawożenia, dlatego zbiornik na gnojowicę musi być wykonany z materiału odpornego na kontakt z gnojowicą, na przykład wykonany z tworzywa sztucznego jak na przykład materiał HDPE (polietylen wysoko-ciśnieniowy).
Podobne wymagania musi spełniać zbiornik w którym przechowywana jest gnojówka.
W temacie terminów wdrożenia postanowień w/w Ustawy wydłużono terminy dostosowania miejsc do przechowywania nawozów naturalnych:
-> do końca 2027 r. – dla gospodarstw posiadających do 20 DJP (jednostek przeliczeniowych inwentarza),
-> do końca 2025 r. – dla gospodarstw posiadających więcej niż 20, ale nie więcej niż 210 DJP
